Αφιερώστε μας λίγο χρόνο, απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις για το διαδικτυακό μας τόπο.

 

Ποιός ο λόγος της επίσκεψης σας στο διαδικτυακό τόπο της Συντήρησης Έργων Τέχνης της Εθνικής Πινακοθήκης

 

Βρήκατε χρήσιμες και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη Συντήρηση Έργων Τέχνης κατά την επίσκεψή σας;

 

Ποια είναι η άποψη σας για το περιεχόμενο και το σχεδιασμό των διαδραστικών εκθεμάτων(παιχνίδια, animation);

 

Ποια είναι η γνώμη σας για το σχεδιασμό και το περιεχόμενο της ψηφιακής έκθεσης για τη συντήρηση – ενότητα Έκθεση;

 

Ποια είναι η γνώμη σας σας για το σχεδιασμό και το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής ενότητας Συντήρηση για παιδιά;

 

Βρήκατε εύκολη την πρόσβαση και περιήγηση σας στο σύνολο του περιεχομένου;

 

Τι άλλο θα θέλατε να δείτε στον διαδικτυακό τόπο για τη Συντήρηση Έργων Τέχνης;

 

Ευχαριστούμε για την συμπλήρωση του ερωτηματολογίου μας!

Νέα

08.06.2015
14-16 Σεπτεμβρίου 2015, στο Sisak, Croatia.
08.06.2015
Συνδιοργάνωση  N.C.S.R. “Demokritos” και  British School at Athens24 – 26 Σεπτεμβρίου 2015, Αθήνα
08.06.2015
Δεκέμβριος 2015
08.06.2015
Museums and Cultural Landscapes building up a Cultural Heritage 3-9 Ιουλίου 2016, Μιλάνο, Ιταλία.
08.06.2015
Saving the Now: Crossing Boundaries to Conserve Contemporary Works 12-16 Σεπτεμβρίου 2016, Los Angeles.

Εργαστήριο φυσικοχημικών ερευνών

 Ο ρόλος των θετικών επιστημών έχει πλέον καταξιωθεί στη μελέτη και την προστασία των αρχαιοτήτων και έργων τέχνης. Η Διεύθυνση καλλιτεχνικής συντήρησης και αποκατάστασης συμμετέχει από το 1992 σε πρωτοπόρα ερευνητικά προγράμματα ενώ το 1998 ξεκινά και τη λειτουργία του εργαστηρίου φυσικοχημικών ερευνών.

Το εύρος και η εγκυρότητα των πληροφοριών που παρέχει η φυσικοχημική παρατήρηση και ανάλυση είναι τέτοια ώστε γίνεται δυνατή:
  • η πλήρης ταυτοποίηση των υλικών και της τεχνικής κατασκευής,
  • ο αντικειμενικός προσδιορισμός της κατάστασης διατήρησης και η τεκμηρίωση της καθώς και
  • η διάγνωση της παθολογίας των έργων.

Είμαστε, πλέον, σε θέση να ανασυνθέσουμε την παλέτα του καλλιτέχνη και να διακρίνουμε από το πρώτο σχεδιαστικό σκαρίφημα, μέχρι την τελευταία πινελιά του ζωγράφου. Η γραφή του ζωντανεύει και μας αποκαλύπτεται. 
Οι πλέον ενδεδειγμένες μέθοδοι παρατήρησης και ανάλυσης είναι διαθέσιμες στο Εργαστήριο Φυσικοχημικών Ερευνών της Εθνικής Πινακοθήκης Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτζου, οι οποίες, δρώντας συμπληρωματικά, προσφέρουν μεγάλο όγκο πληροφοριών ικανών να οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. 

Πολυφασματική Απεικόνιση
Οι τεχνικές απεικόνισης της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με μήκη κύματος εκτός της ορατής περιοχής του φάσματος αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό εργαλείο για τη μελέτη των έργων τέχνης, αλλά και τη δεοντολογικά και πρακτικά ορθή συντήρησή τους. Προς την κατεύθυνση αυτή, νέα ώθηση έδωσε η ανάπτυξη του συστήματος πολυφασματικής απεικόνισης MuSISTM, το οποίο παρέχει δυνατότητα απεικόνισης της ανάκλασης και του φθορισμού στην υπεριώδη, ορατή και υπέρυθρη περιοχή (έως τα 1150 nm).

Η πρακτική χρησιμότητα και το μεγάλο πλεονέκτημα της διάταξης αυτής έγκειται στο γεγονός ότι σε διάστημα λίγων, μόλις, λεπτών μπορεί να γίνει:
α) ακριβής και έγκυρη ψηφιακή αποτύπωση και τεκμηρίωση
β) αποκάλυψη υποκείμενων στοιχείων (υποκείμενα ζωγραφικά στρώματα, επιγραφές, προσχέδιο, κλπ.)
γ) ανίχνευση και οριοθέτηση περιοχών που είχαν φθαρεί και αποκατασταθεί στο παρελθόν
δ) εκτίμηση της σύστασης των υλικών και τεχνικών κατασκευής.
  
Οπτική Μικροσκοπία
Η μέθοδος συνίσταται στην παρατήρηση σε οπτικό – μεταλλογραφικό μικροσκόπιο κατάλληλα προετοιμασμένων μικροδειγμάτων (επιφάνειας λίγων μm2). Με απλή παρατήρηση του δείγματος στο μικροσκόπιο μπορεί κανείς να δει τη στρωματογραφία του έργου τέχνης που μελετάται και κατ' επέκταση να λάβει πληροφορίες για την τεχνολογία κατασκευής του, τη φύση των χρωστικών και την τεχνική του ζωγράφου.
 Αντικείμενο ενδιαφέροντος όμως αποτελεί και η μικροσκοπική παρατήρηση του εκλεκτικού χρωματισμού και του φθορισμού των μελετώμενων μικροδειγμάτων. Με τις μεθόδους αυτές καθίσταται δυνατή η αναγνώριση της φύσης των υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί ως συνδετικά μέσα στα διάφορα στρώματα. Πρόκειται για μία μέθοδο που, δρώντας συμπληρωματικά με άλλες διαγνωστικές τεχνικές και μεθόδους, γίνεται ένα εξαιρετικό εργαλείο για τον συντηρητή και τον ιστορικό της τέχνης.
 
Χρωματογραφικές Τεχνικές
Η αναγνώριση και ταυτοποίηση των οργανικών υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί στα έργα τέχνης (συνδετικό υλικό των χρωμάτων, κόλλα του στρώματος προετοιμασίας και βερνίκι) κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να πραγματοποιηθεί ολοκληρωμένη μελέτη της τεχνικής του εκάστοτε καλλιτέχνη. Επίσης, είναι τα υλικά στα οποία αποτυπώνονται οι αλλαγές και εξελίξεις στις τεχνοτροπίες που ακολουθούν τα διάφορα καλλιτεχνικά ρεύματα, ενώ, τέλος, είναι και τα μέσα τα οποία μπορούν να δώσουν σαφείς πληροφορίες για τους μηχανισμούς γήρανσης των έργων και αλληλεπίδρασης αυτών με το περιβάλλον.
 Οι Χρωματογραφικές Τεχνικές και ειδικότερα η Αέρια Χρωματογραφία (Autosystem XL, model 8700, Perkin Elmer), την οποία διαθέτει το Εργαστήριο Φυσικοχημικών Ερευνών και Αναλύσεων της ΕΠΜΑΣ, και σε συνδυασμό με το σύστημα πυρόλυσης (CDS Pyropbobe 1000), αποδεικνύεται η πλέον κατάλληλη αναλυτική μέθοδος για τον προσδιορισμό της χημικής σύστασης και της προέλευσης των οργανικών υλικών του έργου τέχνης.
 
Φασματοσκοπικές μέθοδοι
Οι φασματοσκοπικές μέθοδοι χρησιμοποιούνται ευρέως την ταυτοποίηση ανόργανων και οργανικών χημικών ενώσεων, με βάση την ενεργειακή κατάσταση των δεσμών των ατόμων τους. Η περιοχή του μέσου υπέρυθρου (4000-400cm-1), ειδικότερα, παρουσιάζεται ιδιαίτερα χρήσιμη αναφορικά με την ταυτοποίηση χρωστικών, υλικών προετοιμασίας, επιχρισμάτων, κ.λπ. Ταυτόχρονα, επιτρέπει την ανάλυση φυσικών και συνθετικών υλικών συντήρησης που χρησιμοποιούνται στη συντήρηση και αποκατάσταση τόσο ζωγραφικών έργων όσο και έργων πλαστικής. Η Φασματοσκοπία Υπερύθρου (FTIR) που διαθέτει το Εργαστήριο Φυσικοχημικών Ερευνών παρουσιάζει μεγάλη ευκολία στην εφαρμογή, καθώς παρέχει και τη δυνατότητα ανάλυσης μικροδειγμάτων χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία με την διάταξη ATR.  
 
Επικοινωνία:
Αγνή Τερλιξή, εσωτ. 145, agniterlixi@nationalgallery.gr
Ελένη Κουλουμπή,  elenikouloumpi@nationalgallery.gr
Άννα Μουτσάτσου,  annamoutsatsou@nationalgallery.gr

 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΜΒΟ

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΥΨΗΛΟΤΕΡΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ